Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), CORSIA ekosistemindeki paydaşları bir araya getiren ve CORSIA Uygun Emisyon Birimleri (EEU) arzını 2027 yılı ilkbaharına kadar 225-250 milyon seviyesine çıkarmayı hedefleyen CORSIA EEU Arzını Destekleme İttifakı’nı (Supporting Alliance for CORSIA EEU Supply) hayata geçirdi.
İttifakın temel hedefleri şunlar olacak:
• Katılımcı kuruluşların kaynaklarını bir araya getirerek darboğazların tespit edilmesi ve bunların pratik, uygulanabilir ve hedefe yönelik destek mekanizmalarıyla giderilmesi.
• Ülkelerin, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamındaki Ulusal Katkı Beyanları (NDC) ile karbon kredilerinin CORSIA kapsamında kullanılabilir hale getirilmesi için gerekli süreçler arasındaki koordinasyonu yönetmelerine destek verilmesi.
• Ülkelerin karbon piyasalarına ve ilgili kaynaklara erişiminin iyileştirilmesi.
IATA Sürdürülebilirlikten Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı ve Baş Ekonomisti Marie Owens Thomsen konuya ilişkin yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“CORSIA, uluslararası havacılık kaynaklı emisyonların ele alınmasına yönelik, ICAO ve üye devletleri tarafından 2016 yılında oluşturulan küresel ölçekte kabul edilmiş tek çerçevedir. Bununla birlikte devletlerin Paris Anlaşması ve UNFCCC kapsamında kendi yükümlülükleri bulunmaktadır. Çifte sayımın önlenebilmesi için karbon kredilerinin bu sistemler arasında aktarılması gerekmektedir ve bu süreç günümüzde önemli bir darboğaz oluşturmaktadır.
Destekleme İttifakı, karbon kredilerinin CORSIA piyasasına ulaşmasını engelleyen bu ve benzeri sorunların giderilmesi için uygulama desteği sağlayacaktır.
CORSIA’nın ilk uygulama döneminde yaklaşık 4-5 milyar dolar seviyesinde iklim finansmanı oluşturması, 2035 yılına kadar ise piyasa koşullarına bağlı olarak bu rakamın 100 milyar dolara ulaşması beklenmektedir. Bu kaynaklar iklim projelerinin finansmanına katkı sağlayacak, uzak bölgelerdeki toplulukları destekleyecek ve ekonomik kalkınmayı teşvik edecektir.
Karbon piyasası paydaşlarını ve ilgili kuruluşları, CORSIA’nın sosyal, ekonomik ve çevresel faydalarını en üst seviyeye çıkarmak amacıyla bu ittifaka katılmaya davet ediyoruz.”
İttifak; uzmanlık, teknik bilgi ve somut kaynak sağlayarak CORSIA kapsamında emisyon birimi arzının geliştirilmesine ve Paris Anlaşması’nın 6.2 maddesi doğrultusundaki uygulamaların güçlendirilmesine katkı sunmak isteyen tüm kuruluşlara ve ulusal hükümetlere açık olacak.
Kuruluş aşamasında ittifaka katılan 32’den fazla kuruluş arasında şu havayolları yer alıyor:
AirAsia, Air France-KLM, All Nippon Airways (ANA), Austrian Airlines, China Airlines, Corsair, EgyptAir, IAG, Japan Airlines, KM Malta Airlines, Lufthansa Group, Pegasus Hava Yolları, Qatar Airways, Scoot, Singapore Airlines ve SWISS.
Ev Sahibi Ülkelere Uygulama Desteği
İttifak kapsamında görev alacak CORSIA ve Paris Anlaşması Madde 6 uzmanları, kendi ülkelerinde oluşturulan emisyon birimlerinin CORSIA kapsamında kullanılmasına izin vermek isteyen devletlere ücretsiz teknik destek sağlayacak.
Bu destek sayesinde ülkelerin Aralık 2027’de başlayacak ilk CORSIA uyumluluk yükümlülüklerine hazırlanması, raporlama süreçlerini yürütmesi ve inceleme mekanizmalarını etkin şekilde yönetmesi hedefleniyor.
Destek hizmetleri, ilgili ülkenin talebi doğrultusunda ve Paris Anlaşması’nın 6.2 maddesinin uygulanmasındaki ilerleme düzeyine göre özel olarak şekillendirilecek.
CORSIA Hakkında
CORSIA (Uluslararası Havacılık için Karbon Dengeleme ve Azaltım Programı), uluslararası havacılık kaynaklı emisyonlara yönelik tek küresel piyasa temelli mekanizmadır.
Program, çevresel fayda sağlamadan maliyetleri ve karmaşıklığı artırabilecek farklı sistemlerin önüne geçmek amacıyla, 2016 yılında ICAO bünyesinde üye devletlerin mutabakatıyla oluşturuldu.
Karbon dengeleme yükümlülükleri 2021 yılında başladı. Her üç yıllık uyumluluk döneminin sonunda havayolu işletmelerinin, yükümlülüklerini karşılamak için gerekli sayıdaki uygun emisyon birimini (EEU) iptal ettiklerini kanıtlamaları gerekiyor.
Devletlerin farklı koşulları ve kapasiteleri dikkate alınarak CORSIA’nın uygulanması aşamalı olarak planlandı:
• 2021-2026 döneminde (2021-2024 pilot fazı ve 2024-2026 birinci fazı), yalnızca programa gönüllü olarak katılan devletler arasındaki uluslararası uçuşlar karbon dengeleme yükümlülüğüne tabi tutuluyor.
• 2027 yılından itibaren ise genel kural olarak tüm uluslararası uçuşlar karbon dengeleme yükümlülüğü kapsamına girecek.
Bununla birlikte En Az Gelişmiş Ülkeler (LDC), Küçük Ada Devletleri (SIDS), Denize Kıyısı Olmayan Gelişmekte Olan Ülkeler (LLDC) ve 2018 yılında küresel uluslararası ücretli ton-kilometre (RTK) trafiğinin yüzde 0,5’inden daha azını oluşturan devletlere yapılan veya bu ülkelerden gerçekleştirilen uçuşlar, söz konusu devletler gönüllü olarak programa katılmadığı sürece yükümlülüklerden muaf tutulacak.
