Uçaklarda Yakıt Boşaltma (Fuel Jettison) Neden ve Nasıl Yapılır?
Fuel jettison, maksimum kalkış ağırlığı (MTOW) ile maksimum iniş ağırlığı (MLW) arasındaki yapısal farktan kaynaklanan bir gerekliliktir. Özellikle uzun menzilli geniş gövdeli uçaklarda bu fark onlarca ton olabilir. Kalkıştan kısa süre sonra uçağın geri dönmesini gerektiren bir durum oluştuğunda, iniş takımı, kanat yapısı ve gövde üzerinde oluşacak yükleri sınırlar içinde tutmak için uçağın ağırlığının hızla düşürülmesi gerekir.
Yakıt boşaltma sistemi, yakıt pompaları, jettison manifoldları ve kanat uçlarına yakın konumlandırılmış tahliye nozullarından oluşur. Sistem aktive edildiğinde yakıt, belirlenen debiyle ve genellikle 5.000–6.000 ft üzerindeki irtifalarda atmosfere püskürtülür. Modern uçaklarda uçuş yönetim sistemi (FMS), hedef iniş ağırlığını hesaplar ve bu değere ulaşıldığında boşaltma işlemini otomatik olarak sonlandırır. Aynı zamanda rüzgâr yönü ve hızına göre yakıtın uçağa geri temas etmesi önlenir.
Fuel jettison işlemi ICAO ve çevresel regülasyonlara göre deniz veya seyrek nüfuslu alanlar üzerinde gerçekleştirilir. Yakıt, yüksek irtifada atomize olduğu için yere ulaşmadan buharlaşır. Dar gövdeli uçakların çoğunda bu sistem bulunmaz; bu uçaklar acil durumlarda yakıt yakarak bekleme yapar ya da MLW üzerinde kontrollü “overweight landing” gerçekleştirebilir. Yakıt boşaltma, yapısal emniyet limitlerini korumak ve uçağın sert iniş kaynaklı hasar riskini azaltmak için kullanılan kritik bir uçuş emniyet prosedürüdür.
