F-4’LERİ YAKINDAN TANIYALIM

1973 yılında ‘Peace Diamond – Barış Elması’ adlı projeyle ilk 40 adetlik F-4E PHANTOM uçağın siparişine imza atıldı. Anlaşmayı izleyen zamanda Kıbrıs olayları tırmanıştaydı.1974’te ise Türk pilotlarımız eğitim için Amerika’ya yollandı. Eskişehir’den başlayan yenilik F-100 uçaklarını devre dışı bırakacaktı. Teslimat arifesi 20 Temmuz 1974’te Kıbrıs harekatı düzenlendi. Ağustos ayında ikinci harekat geldi. İlk uçaklar 30 Ağustos 194’te ülkeye geldi. Eskişehir 112.filo kuruldu. 5 Şubat 1975’e kadar 22 uçak teslimatı tamamlanmıştı. Fakat Kıbrıs harekatı sebebiyle uçakların teslimatı gecikecekti. Geriye kalan uçaklar filoya girerken yıl 1978 idi. Eskişehir filoyu Malatya  171 daha sonra Eskişehir 111 ve 1978’de 172.filo izledi.

Bu gelişimlerin ardından Peace Diamond 2 projesiyle 1978 yılında 32 adedi F-4E ve 8 adedi RF-4E (keşif modeli) toplam 40 adetlik ikinci filo geldi. Ambargo 1980’de kalkınca bu uçakların teslimatı oldu.113 ve ardından ABD yardımı adı altında gelen 14 adet ikinci el F-4E ile birlikte Malatya’da 173.filo kuruldu. Eskişehir 113.filo da 8 adet RF-4E ile keşif operasyonlarına başlandı.

TSK’ya teslim edilen uçaklardan biri olan 70290 kuyruk no’lu 2020 modernizasyonundan geçirilen uçak ise göreve halen devam ediyor. Milli bütçe’den satıl alınan ilk uçaklar genellikle 1973-77 yılları imalatlı.1981’de bir uçak teslimatta düşerek kırıma uğradı.1984-84 yıllarında 15 tane 1987’de 40 adet olan ABD yardımı eski uçaklar Türkiye’ye verildi. Milli bütçe’den alınan F-4E’lere 111 ve 171. Filo’larda hava-yer görevleri için yer verildi. Diğer uçaklar ise 112. ve 172. ve 173. Filolarda kullanıldı. Konya’da son F-100’lerin uçuştan çıkarılmasının ardından 131. Filo da F-4E uçurmaya başladı. Türk Hava Kuvvetleri F-4E savaş uçaklarıyla modern mühimmatlarla çalışmaya başladı.

Birinci Körfez Savaşı 1991’de tamamlandığında Amerika 40 tane F-4E uçağı yardım olarak verdi. Toplam 40 adet uçağın 32’si 1991’de, kalan 8’i de1992’de envantere girdi. Bu uçakların hava-hava radar modları daha iyi olduğu için genellikle 112. ve 172. filolarda hava-hava görevlerinde kullanıldı. Almanya’da envanter dışına çıkmaya başlayan ve keşif görevlerinde kullanılan RF-4E uçaklarından 46’sı 1992-1994 yılları arasında Türk Hava Kuvvetleri’ne verildi .Bu teslimatta asıl amaç yedek parça eksiğini gidermekti. Bu gelen RF-4E’lerin bir kısmıyla 113.filonun 8 uçaklık kapasitesini 20’ye yükseltildi. İkinci RF-4E keşif filosu da Malatya’da 173. Filo olarak kuruldu. Diyarbakır’da ki RF-5A uçaklarına sahip filo kapatıldı. Uçaklar emekli edildiler.

1990’lı yıllarda uçuş yorgunluğu artan F-4’lere modernizasyon yapıldı. Bu modernizasyon yeni uçak almanın 1/4 ile yapıldı.1997’de İsrail ile yapılan 632 milyon dolarlık anlaşma sonrası 26’sı İsrail geri kalanı Eskişehir’de modernize edildi. Birçok tadilatla 6 bin saat uçuş ömrü eklendi.

Hava Kuvvetleri tarafınca 40 yıldır aktif kullanılan RF-4E’ler TUBİTAK tarafından üretilen mühimmatların testinde kullanılıyor. Klasik F4-E’ler ömrü dolunca terminatörler harici uçaklar 2014-2016 yıllarına kadar çalışmaları için ŞİMŞEK adlı projeyle modernize edildi. ASELSAN yeni telsizler seyrülsefer cihazları takarken birçok yenilik dahilinde kablolara kadar yenilendiler.  işlem sonrası 172.filo kapandı. 111, 171 ve 132. Filolar modernize edilmiş F-4E 2020 ile uçarken 112. Filo ŞİMŞEK modernizasyonundan geçirilmiş uçakları kullanmaya başladı. 113 ve 173. Filolardaki RF-4E’lerin bir bölümü de emekli edildi. 2012-2013 yılları arasında biri Suriye tarafından vurulan, biri Konya ve diğeri de Sivas yakınlarında düşen RF-4E’lerin ardından uçakların yeni sipariş verilen ve F-16’lar tarafından kullanılacak keşif podlarının teslimatı ile birlikte envanterden çıkartılması gündeme geldi. Geçtiğimiz sürede 113.filo da kapandı.Kalan uçaklar 173.filoda çalışmaya başladı.RF-4E’ler artık yerini F-16’lara bırakacak.111.filo ve 171.filonun sahip olduğu terminatör uçaklar 2020’ye kadar kullanılacak. Yeni gelecek F-35’ler takası 172.filodan başlayacak.

 

BU UÇAKLARIN TEKNİK ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Uzunluğu: 19.2 m

Boş Ağırlığı: 13.760 kg

Azami Kalkış Ağırlığı: 28.030 kg

Kanat Genişliği: 11.77 m (38.62 ft)

Yükseklik: 5.02 m ( 16.46 ft)

Kanat Alanı: 49.20 m2 (530 ft2)

  • Yakıt Kapasitesi :
    • Dahili: 7.160 lt (1.890 gal)
    • Harici: 5.070 lt (1.340 gal)

Azami Hız: 2.370 km/s (Mach 2.23)

Kalkış Mesafesi: 1.370 m (4.490 ft)

                                                                    DÜNYADA F-4 KULLANIMI

ABD’de 1996 yılında RF-4’ler emekli edildi. İnsansız hava aracına dönüştürülerek Arizona’daki Davis Monthanve New Mexico’daki Holloman hava üslerinde insansız hava aracı olarak yeni füzelerin denemesinde kullanlıyor.Diğer ülkelere baktığımızda İsrail 2004’te İngiltere 1992’de İspanya’da 2002’de emekliye ayrıldı. Güney Kore F-15 ile değiştirdi. Almanya 2013’de emekli etti.F-4’ler ilk Vietnam savaşına kullanıldı.Burada Rusya’nın Mig21’lerine karşı başarı elde edince “Mig katili” olarak anılmaya da başlandı.

                   GEÇMİŞTE KAZALARI

20 Ekim 1995: 113. Filo’ya ait RF-4E (69-7485) uçağı Kütahya’da düştü. İki pilot atladı.

5 Kasım 1996:Malatya’dan kalkan 173. Filo’ya ait RF-4E (69-7469) Batman’da düştü.

10 Ocak 2002: Sivas Gürün’de 173. Filo’ya ait iki RF-4E çarpıştı, pilotlar fırlatma koltukları ile uçaklardan atladı.

9 Ocak 2003: 173. Filo’ya ait iki RF-4E kol uçuşu sırasında birbiriyle çarpıştı. Olayda Yzb. Fazıl Taştan, Yüzbaşı Ali Rıza Sadak, Üsteğmen Semih Desticioğlu ve Üsteğmen M. Fatih Ongun şehit oldu.

22 Haziran 2005: Düşen RF-4E uçağında Yüzbaşı Mustafa Akyüz ve Pilot Üsteğmen Melih Çelik atlayarak kurtuldular.

3 Ekim 2011: 173. Filo’ya ait RF-4E, Konya’da yapılan tatbikatta düştü. Kazada Binbaşı Serdar Kandemir ve Üsteğmen Engin Kayadibi şehit oldu.

22 Haziran 2012: 173. Filo’ya ait RF-4E uçağı (77-0314) Akdeniz açıklarında Suriye tarafından atılan füze ile düşürüldü. Kazada Yüzbaşı Gökhan Ertan ile Teğmen Hasan Hüseyin Aksoy şehit oldu

30 Eylül 2013: Sivas’ın Kangal ilçesi yakınlarında düşen 173. Filo’ya ait RF-4E uçağında Binbaşı Serdar Çeliker, Yüzbaşı Fatih Tüm atlayarak kurtuldu.

24 Şubat 2015: Malatya’dan havalanan ikili RF-4E kolu havada çarpıştı. Uçakta bulunan dört pilot şehit oldu.

5 Mart 2015: Konya’da Azerbaycan’la düzenlenen orta tatbikatta RF-4 düştü. Kaza sonucu 2 pilot şehit oldu.                               

Bunları da sevebilirsiniz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir